Kalkulator inflacji pokazuje, ile realnie będzie warta dzisiejsza kwota po latach wzrostu cen, oraz ile pieniędzy trzeba będzie mieć wtedy, żeby kupić to, co dziś. To dwie różne liczby i obie są przydatne. Poniżej znajdziesz wzór, przykład w złotych i wyjaśnienie, dlaczego umiarkowana inflacja przez dekadę robi większą szkodę, niż się wydaje.
Co liczy ten kalkulator
Kalkulator odpowiada na dwa pytania naraz. Pierwsze: ile będzie warta dzisiejsza kwota za kilka lat, licząc w dzisiejszych cenach. Drugie: jakiej kwoty będziesz wtedy potrzebować, żeby kupić to samo, co dziś.
Pierwsza liczba, realna wartość pieniędzy, to kwota zdyskontowana o inflację. Druga, kwota nominalna, to kwota powiększona o inflację. Utrata wartości to różnica między kwotą wyjściową a realną wartością.
Inflacja działa jak procent składany, tylko w drugą stronę. Ceny rosną od poziomu już podniesionego w poprzednim roku, więc skutek narasta, a nie sumuje się liniowo.
Dane wejściowe krok po kroku
Trzy pola. Największą trudnością jest realistyczne oszacowanie stopy inflacji.
- Kwota początkowa to suma, której wartość chcesz przeliczyć. Mogą to być oszczędności, planowany wydatek albo dzisiejsza pensja.
- Stopa inflacji podawana jest w skali roku. Cel inflacyjny Narodowego Banku Polskiego wynosi 2,5 procent z dopuszczalnym odchyleniem jednego punktu procentowego, ale historia pokazuje długie okresy poza tym pasmem.
- Okres podaje się w latach. Im dłuższy, tym bardziej wynik zależy od przyjętej stopy, więc przy dwudziestu latach warto sprawdzić kilka scenariuszy.
Wzór na wartość pieniądza w czasie
Obie liczby wynikają z tego samego wyrażenia, użytego raz w mianowniku, a raz w liczniku.
Wzór
Realna wartość = K / (1 + i)^t Kwota nominalna = K × (1 + i)^t
- K: kwota początkowa w złotych
- i: roczna stopa inflacji zapisana ułamkiem, na przykład 0,05 dla 5 procent
- t: liczba lat
Utrata wartości to różnica K − realna wartość. Kwota nominalna odpowiada na inne pytanie niż realna wartość, więc obie liczby nie sumują się do niczego sensownego.
Przykład: 100 000 zł przy inflacji 5 procent przez 10 lat
- 1.Mnożnik inflacji: 1,05^10 = 1,628895.
- 2.Realna wartość: 100 000 / 1,628895 = 61 391,33 zł.
- 3.Utrata wartości: 100 000 − 61 391,33 = 38 608,67 zł.
- 4.Kwota nominalna: 100 000 × 1,628895 = 162 889,46 zł.
Sto tysięcy złotych schowanych w skarpecie kupi za dziesięć lat tyle, co dziś 61 391 zł. Aby zachować dzisiejszą siłę nabywczą, trzeba by mieć wtedy 162 889 zł.
Dlaczego umiarkowana inflacja boli
Pięć procent rocznie brzmi łagodnie. Przez dziesięć lat zabiera jednak prawie 39 procent siły nabywczej, bo działa na zasadzie procentu składanego. Intuicja podpowiada mnożenie 5 przez 10 i wynik 50 procent, ale rzeczywisty mechanizm jest inny i dlatego wynik zaskakuje w obie strony.
Przydatnym skrótem jest reguła 72 zastosowana do inflacji. Dzieląc 72 przez stopę inflacji otrzymujesz liczbę lat, po których ceny się podwoją. Przy 5 procentach to około 14 lat, przy 3 procentach około 24 lata.
Najbardziej narażone są pieniądze trzymane bez oprocentowania: gotówka i salda na rachunku bieżącym. Tam strata jest pełna, bo nic jej nie kompensuje.
Realna stopa zwrotu
Jeżeli trzymasz pieniądze na lokacie, liczy się różnica między oprocentowaniem a inflacją, ale nie jest to zwykłe odejmowanie.
Poprawny wzór to (1 + stopa zwrotu) / (1 + inflacja) − 1. Przy oprocentowaniu netto 3,3 procent i inflacji 5 procent daje to około minus 1,62 procent rocznie, a nie minus 1,7 procent. Przy niskich wartościach różnica między metodami jest mała, przy wysokich rośnie.
Pamiętaj o kolejności działań: najpierw podatek Belki od zysku nominalnego, dopiero potem porównanie z inflacją. Podatek liczy się od zysku nominalnego, także wtedy, gdy realnie tracisz.
Jak mierzy się inflację w Polsce
Główny Urząd Statystyczny publikuje wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, w skrócie CPI, co miesiąc. Liczy go na koszyku odzwierciedlającym przeciętne wydatki gospodarstw domowych, z wagami aktualizowanymi raz w roku.
Twoja osobista inflacja może się od CPI wyraźnie różnić. Jeśli spłacasz kredyt, nie masz samochodu i nie jadasz na mieście, koszyk GUS opisuje kogoś innego. Do planowania konkretnego celu lepiej przyjąć wzrost cen tej właśnie kategorii.
Narodowy Bank Polski prowadzi politykę pieniężną z celem inflacyjnym 2,5 procent i pasmem odchyleń plus minus jeden punkt procentowy. Do prognoz długoterminowych rozsądnie jest sprawdzić wynik zarówno dla celu, jak i dla wartości wyraźnie wyższych.
Najczęstsze błędy
- Mnożenie stopy inflacji przez liczbę lat. Inflacja działa jak procent składany, więc wynik jest inny.
- Mylenie realnej wartości z kwotą nominalną. Pierwsza mówi, ile dziś warte będą przyszłe pieniądze, druga ile ich będzie potrzeba.
- Liczenie realnej stopy zwrotu przez odejmowanie zamiast przez iloraz.
- Zakładanie, że osobista inflacja równa się wskaźnikowi CPI z komunikatu GUS.
- Planowanie celu odległego o dziesięć lat w dzisiejszych złotych, bez podniesienia kwoty o przewidywany wzrost cen.
Źródła
- Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych, Główny Urząd Statystyczny
- Cel inflacyjny i założenia polityki pieniężnej, Narodowy Bank Polski
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30a, Internetowy System Aktów Prawnych
Kalkulator Inflacji. Sprawdzono 26 sierpnia 2026.