Kalkulator lokat pokazuje, ile naprawdę zarobisz: odsetki przed podatkiem, potrącony podatek Belki i kwotę, która wpłynie na konto. Oprocentowanie z reklamy to liczba brutto, a różnica sięga prawie jednej piątej zysku. Poniżej znajdziesz wzór, przykład w złotych i wyjaśnienie, czym różni się oprocentowanie nominalne od efektywnego.
Co liczy ten kalkulator
Kalkulator wyznacza cztery liczby: odsetki przed podatkiem, kwotę podatku, odsetki po podatku i łączną kwotę do wypłaty. Rozdzielenie ich ma znaczenie, bo banki reklamują lokaty oprocentowaniem brutto, a na konto wpływa kwota netto.
Uwzględniana jest też kapitalizacja, czyli moment dopisania odsetek do kapitału. Lokata z kapitalizacją miesięczną daje więcej niż lokata z kapitalizacją na koniec okresu przy tym samym oprocentowaniu nominalnym, ponieważ dopisane odsetki zaczynają pracować wcześniej.
Dane wejściowe krok po kroku
Cztery pola, z czego dwa bywają mylone ze sobą.
- Kwota lokaty to kapitał, który wpłacasz. Banki często dzielą ofertę na progi kwotowe, więc wyższa kwota bywa inaczej oprocentowana.
- Oprocentowanie podaje się w skali roku, nawet jeśli lokata trwa trzy miesiące. To standard i tak samo liczą banki.
- Okres lokaty podaje się w latach, więc lokata trzymiesięczna to 0,25, a miesięczna około 0,083.
- Częstotliwość kapitalizacji określa, ile razy w roku odsetki są dopisywane do kapitału. Przy lokacie krótkiej niż okres kapitalizacji odsetki dopisywane są raz, na koniec.
Wzór na odsetki z lokaty
Większość lokat terminowych wypłaca odsetki raz, na koniec okresu. Wtedy odsetki to po prostu kapitał razy oprocentowanie razy czas, a bank pobiera z nich 19 procent podatku.
Przy kapitalizacji w trakcie lokaty bank przy każdym dopisaniu odsetek od razu pobiera z nich podatek. Kolejne odsetki naliczają się więc od kapitału powiększonego o odsetki po podatku, a nie przed nim.
Wzór
Odsetki brutto = K × r × t
Odsetki netto = odsetki brutto × (1 − 0,19)
Odsetki za okres = saldo × r / m
Podatek = odsetki za okres × 0,19
Nowe saldo = saldo + odsetki za okres − podatek
- K:
- kwota lokaty w złotych
- r:
- oprocentowanie roczne zapisane ułamkiem, na przykład 0,04 dla 4 procent
- t:
- okres lokaty w latach
- m:
- liczba kapitalizacji w roku
- saldo:
- kwota na lokacie po poprzedniej kapitalizacji
Pierwsza para wzorów opisuje lokatę z wypłatą odsetek na koniec okresu, druga kapitalizację w trakcie lokaty. Bank pobiera podatek sam i nie wykazujesz tego zysku w rocznym zeznaniu.
Przykład: 10 000 zł na rok przy 4 procent
- 1.Odsetki na koniec okresu: 10 000 × 4% × 1 = 400 zł, podatek 76 zł, zostaje 324 zł.
- 2.Przy kapitalizacji miesięcznej pierwszy miesiąc daje 10 000 × 4% / 12 = 33,33 zł odsetek, 6,33 zł podatku i 27 zł na lokatę.
- 3.Każdy kolejny miesiąc liczy się od salda powiększonego o odsetki po podatku.
- 4.Po dwunastu miesiącach: 405,98 zł odsetek brutto, 77,13 zł podatku, 328,85 zł zysku.
Przy wypłacie na koniec okresu na konto wpłynie 10 324 zł, przy kapitalizacji miesięcznej 10 328,85 zł. Reklamowane 4 procent daje więc 3,24 albo 3,29 procent zysku netto, bo podatek zabiera prawie jedną piątą.
Oprocentowanie nominalne a efektywne
Oprocentowanie nominalne to liczba z reklamy. Oprocentowanie efektywne, oznaczane skrótem EFR lub opisywane jako rzeczywiste, uwzględnia kapitalizację i mówi, ile faktycznie urośnie kapitał w ciągu roku.
W przykładzie powyżej nominalne 4 procent daje efektywne 4,07 procent, bo odsetki dopisywane są co miesiąc. Im częstsza kapitalizacja, tym większa różnica, ale rośnie ona coraz wolniej i przy kapitalizacji dziennej praktycznie się zatrzymuje.
Porównując oferty, zestawiaj oprocentowanie efektywne albo po prostu kwotę do wypłaty. Dwie lokaty z tym samym oprocentowaniem nominalnym mogą dać różny zysk.
Podatek Belki w praktyce
Podatek od zysków kapitałowych wynosi w Polsce 19 procent i obejmuje odsetki z lokat, kont oszczędnościowych oraz obligacji. Bank jest płatnikiem, więc pobiera go i odprowadza sam.
Podatek liczy się od każdej kapitalizacji osobno, a wynik zaokrągla do pełnych groszy. Podatek nigdy nie zabiera całych odsetek. Przy bardzo małych kwotach zaokrąglenie działa nawet na korzyść oszczędzającego: od 1 albo 2 groszy odsetek podatek wynosi zero.
Zysków z lokat nie wykazuje się w rocznym zeznaniu podatkowym i nie łączy się ich z dochodem z pracy. To podatek zryczałtowany, pobierany u źródła.
Lokata a inflacja
Lokata chroni kapitał nominalnie, nie realnie. Jeżeli oprocentowanie netto wynosi 3,3 procent, a inflacja 4 procent, siła nabywcza Twoich pieniędzy spada, mimo że saldo rośnie.
Realną stopę zwrotu liczy się jako iloraz, nie różnicę: (1 + stopa netto) / (1 + inflacja) − 1. Przy 3,3 procent i inflacji 4 procent daje to około minus 0,67 procent rocznie.
Nie znaczy to, że lokata jest bezużyteczna. Dla poduszki finansowej i celów krótkoterminowych liczy się pewność kwoty i dostępność, a nie pokonanie inflacji. Do tego drugiego służą inne instrumenty, obarczone ryzykiem.
Najczęstsze błędy
- Porównywanie lokat wyłącznie po oprocentowaniu nominalnym, bez uwzględnienia kapitalizacji.
- Liczenie zysku brutto i planowanie wydatków z tej kwoty. Podatek zabiera 19 procent.
- Wpisywanie okresu w miesiącach zamiast w latach. Lokata trzymiesięczna to 0,25, nie 3.
- Zakładanie, że lokata chroni przed inflacją. Chroni kwotę nominalną, nie siłę nabywczą.
- Zrywanie lokaty przed terminem bez sprawdzenia warunków. Zwykle oznacza to utratę całości naliczonych odsetek.
Źródła
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30aInternetowy System Aktów Prawnych
- Bankowy Fundusz Gwarancyjny, zasady gwarantowania depozytówBankowy Fundusz Gwarancyjny
- Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnychGłówny Urząd Statystyczny
Kalkulator oprocentowania lokat. Sprawdzono 11 listopada 2026.