Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to podatek od przychodu, a nie od dochodu. Stawka zależy od rodzaju działalności, składka zdrowotna jest stałą kwotą według progu przychodu, a składki społeczne odliczasz przed naliczeniem podatku. Kalkulator pokazuje, ile z tego zostaje Ci co miesiąc.
Jak liczony jest ryczałt
Podstawą jest przychód, czyli suma faktur. Od niego odejmujesz zapłacone składki społeczne i połowę składki zdrowotnej. Od tej kwoty naliczasz podatek według stawki przypisanej do Twojej działalności.
Składka zdrowotna na ryczałcie nie zależy od dochodu. W 2026 roku wynosi 498,35 zł miesięcznie przy przychodzie do 60 000 zł rocznie, 830,58 zł przy przychodzie do 300 000 zł i 1 495,04 zł powyżej tej kwoty.
Wzór
Podstawa = przychód − składki na ubezpieczenia społeczne − 0,5 × składka zdrowotna
Ryczałt = podstawa × stawka
Na rękę = przychód − składki ZUS z Funduszem Pracy − składka zdrowotna − ryczałt
- składki na ubezpieczenia społeczne:
- emerytalna, rentowa, chorobowa i wypadkowa, bez Funduszu Pracy
- stawka:
- od 2% do 17% według art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym
- składka zdrowotna:
- stała kwota według progu rocznego przychodu
Podstawę i podatek zaokrągla się do pełnych złotych. Koszty firmowe nie występują we wzorze: ponosisz je, ale nie obniżają podatku.
Przykład: usługi IT, 15 000 zł przychodu miesięcznie, stawka 12 procent, pełny ZUS
- 1.Przychód roczny: 15 000 × 12 = 180 000 zł, więc składka zdrowotna to 830,58 zł miesięcznie.
- 2.Składki na ubezpieczenia społeczne z chorobowym: 1 788,29 zł, do tego Fundusz Pracy 138,47 zł, razem 1 926,76 zł miesięcznie.
- 3.Podstawa miesięczna: 15 000 − 1 788,29 − 415,29 = 12 796,42 zł, po zaokrągleniu 12 796 zł. Funduszu Pracy nie odliczasz.
- 4.Ryczałt: 12 796 × 12% = 1 535,52 zł, po zaokrągleniu 1 536 zł miesięcznie.
Na rękę zostaje 10 706,66 zł miesięcznie, czyli 128 479,92 zł rocznie przed kosztami firmowymi.
Stawki ryczałtu w 2026 roku
Ustawa przypisuje stawkę do rodzaju działalności, a nie do wysokości przychodu. Jeśli prowadzisz kilka rodzajów działalności, każdą część przychodu opodatkowujesz jej własną stawką i musisz ewidencjonować je osobno.
Najczęstsza pomyłka dotyczy usług informatycznych. Programowanie (PKWiU 62.01) i doradztwo w zakresie informatyki (PKWiU 62.02) mieszczą się w 12 procentach. Usługi z pogranicza, które mają inną klasyfikację, mogą podlegać innej stawce. O stawce decyduje to, co faktycznie robisz dla klienta, a nie nazwa na fakturze.
Najczęściej stosowane stawki
- 17 procent: wolne zawody w rozumieniu ustawy, wykonywane osobiście. Lekarze i inne zawody medyczne płacą 14 procent jako usługi w zakresie opieki zdrowotnej.
- 15 procent: wybrane usługi, między innymi doradcze, reklamowe i pośrednictwa.
- 14 procent: usługi w zakresie opieki zdrowotnej oraz usługi architektoniczne i inżynierskie.
- 12 procent: usługi związane z oprogramowaniem i informatyką.
- 10 procent: kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek.
- 8,5 procent: większość pozostałych usług. Przychody z najmu opodatkowuje się stawką 8,5 procent do 100 000 zł rocznie, a nadwyżkę stawką 12,5 procent.
- 5,5 procent: działalność wytwórcza i roboty budowlane.
- 3 procent: handel oraz usługi gastronomiczne poza sprzedażą napojów powyżej 1,5 procent alkoholu.
- 2 procent: sprzedaż produktów roślinnych i zwierzęcych z własnej uprawy lub hodowli.
Składka zdrowotna na ryczałcie
Składkę zdrowotną płacisz co miesiąc według progu, w którym mieści się Twój przychód od początku roku. Gdy przychód przekroczy 60 000 zł, a potem 300 000 zł, wyższą kwotę płacisz już za miesiąc, w którym przychód przekroczył próg.
Po zakończeniu roku rozliczasz składkę w zeznaniu rocznym. Jeśli przez cały rok składka była płacona według niższego progu, a przychód roczny wypadł w wyższym, dopłacasz różnicę. Kalkulator od razu przyjmuje próg właściwy dla całego roku, dlatego pokazuje kwotę, którą faktycznie poniesiesz.
Połowa zapłaconej składki zdrowotnej obniża przychód, od którego liczysz podatek. Przy progu 830,58 zł miesięcznie oznacza to 4 983,48 zł mniej podstawy rocznie.
Składki ZUS na ryczałcie
Składki społeczne nie zależą od formy opodatkowania. Przez pierwsze 6 miesięcy możesz korzystać z ulgi na start i nie płacić ich wcale, potem przez 24 miesiące płacisz preferencyjny ZUS od 30 procent minimalnego wynagrodzenia, a dopiero później pełne składki.
Przy 15 000 zł przychodu i stawce 12 procent ulga na start zostawia 12 419,42 zł na rękę, preferencyjny ZUS 12 018,24 zł, a pełny ZUS 10 706,66 zł miesięcznie. Różnica jest mniejsza niż kwota składek, bo zapłacone składki obniżają podstawę ryczałtu.
Składkę zdrowotną płacisz od pierwszego dnia działalności, także w czasie ulgi na start.
Jak i kiedy przejść na ryczałt
Wybór ryczałtu zgłaszasz w CEIDG albo naczelnikowi urzędu skarbowego do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pojawił się pierwszy przychód w danym roku. Jeśli pierwszy przychód przypada na grudzień, termin mija z końcem roku. Wybór obowiązuje przez cały rok i przechodzi na kolejne lata, dopóki go nie zmienisz.
Z ryczałtu mogą korzystać przedsiębiorcy, których przychody w poprzednim roku nie przekroczyły równowartości 2 milionów euro. Wyłączone są między innymi usługi świadczone na rzecz byłego pracodawcy, jeśli odpowiadają czynnościom wykonywanym u niego na etacie w tym samym lub poprzednim roku.
Kiedy ryczałt się opłaca
Ryczałt wygrywa, gdy koszty są niskie, a stawka niska w stosunku do marży. Przy usługach IT i 12 procentach zwykle zostawia więcej niż podatek liniowy, bo 12 procent od przychodu to mniej niż 19 procent od dochodu, jeśli koszty są małe.
Przy wysokich kosztach, na przykład w handlu z zakupem towaru, ryczałt traci sens, bo podatek płacisz także od tej części przychodu, która pokrywa koszty. Wtedy porównaj formy w kalkulatorze ryczałt vs liniowy vs skala.
Najczęstsze błędy
- Odliczanie Funduszu Pracy od przychodu. Odliczasz tylko składki na ubezpieczenia społeczne i połowę składki zdrowotnej.
- Wybór stawki według własnego uznania. Stawkę wyznacza rodzaj działalności, a błąd oznacza zaległość podatkową z odsetkami.
- Odejmowanie kosztów firmowych od podstawy ryczałtu. Koszty nie obniżają podatku.
- Przyjęcie składki zdrowotnej jak przy skali, czyli 9 procent dochodu. Na ryczałcie to stała kwota według progu przychodu.
- Spóźnione zgłoszenie wyboru ryczałtu. Termin mija 20 dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu w roku.
Źródła
- Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczneInternetowy System Aktów Prawnych
- Formy opodatkowania działalności gospodarczejPortal podatkowy Ministerstwa Finansów
- Składka zdrowotna a forma opodatkowaniaZakład Ubezpieczeń Społecznych
Kalkulator ryczałtu. Sprawdzono 11 listopada 2026. Stawki i przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2026.