Zasiłek chorobowy nie wynosi 80 procent pensji. Wynosi 80 procent podstawy wymiaru, a podstawa to pensja pomniejszona o 13,71 procent składek. Przy wynagrodzeniu 8 000 zł oznacza to 184,09 zł za dzień, czyli realnie około 69 procent tego, co widnieje w umowie. Ten kalkulator liczy oba kroki osobno, bo to pierwszy z nich odpowiada za zaskoczenie na pasku.
Co liczy ten kalkulator
Kalkulator wyznacza podstawę wymiaru, stawkę dzienną i kwotę za cały okres zwolnienia. Podaje też, ile dni finansuje pracodawca, a ile ZUS.
Dwie nazwy oznaczają to samo pieniądze w innym trybie. Przez pierwsze dni w roku pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe, potem ZUS wypłaca zasiłek chorobowy. Kwota za dzień jest identyczna, różni się tylko płatnik i podstawa prawna.
Podstawa wymiaru, czyli skąd znika 13,71 procent
Podstawę stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie z dwunastu miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc zachorowania, pomniejszone o składki społeczne finansowane przez pracownika.
Te składki to 9,76 procent emerytalnej, 1,5 procent rentowej i 2,45 procent chorobowej, razem 13,71 procent. Odejmuje się je dlatego, że od samego świadczenia chorobowego składek społecznych już się nie pobiera, więc podstawa musi być liczona po ich potrąceniu, aby nie policzyć ich dwa razy.
Jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż rok, podstawę liczy się z pełnych miesięcy przepracowanych przed chorobą. Przy zatrudnieniu w trakcie miesiąca ten niepełny miesiąc się pomija.
Wzór
Podstawa miesięczna = przeciętne wynagrodzenie × (1 − 13,71%) Podstawa dzienna = podstawa miesięczna / 30 Świadczenie za dzień = podstawa dzienna × stawka Świadczenie razem = świadczenie za dzień × dni kalendarzowe 8 000 × 0,8629 = 6 903,20 zł 6 903,20 / 30 = 230,11 zł 230,11 × 80% = 184,09 zł za dzień
- 13,71%: emerytalna 9,76% + rentowa 1,5% + chorobowa 2,45%
- 30: dzielnik ustawowy, ten sam w lutym i w lipcu
- stawka: 80 procent albo 100 procent, zależnie od przyczyny
Dzieli się zawsze przez 30, niezależnie od długości miesiąca. Stawka dzienna jest więc stała przez cały rok.
Przykład: pensja 8 000 zł, zwolnienie na 10 dni
- 1.Podstawa miesięczna: 8 000 × 86,29% = 6 903,20 zł.
- 2.Podstawa dzienna: 6 903,20 / 30 = 230,11 zł.
- 3.Świadczenie za dzień przy 80 procent: 230,11 × 0,8 = 184,09 zł.
- 4.Za dziesięć dni kalendarzowych: 1 840,85 zł brutto.
Za dziesięć dni choroby przysługuje 1 840,85 zł, podczas gdy dziesięć dni pracy w tej samej pensji warte jest około 2 667 zł brutto.
Kiedy 80, a kiedy 100 procent
Stawka podstawowa wynosi 80 procent. Sto procent przysługuje w czterech przypadkach, wyliczonych w ustawie zasiłkowej.
Pierwszy to choroba przypadająca w okresie ciąży. Drugi to niezdolność do pracy wskutek wypadku w drodze do pracy albo z pracy. Trzeci to choroba zawodowa i wypadek przy pracy, finansowane zresztą z odrębnego ubezpieczenia wypadkowego. Czwarty to poddanie się badaniom i zabiegom związanym z dawstwem komórek, tkanek i narządów.
Do końca 2021 roku pobyt w szpitalu obniżał stawkę do 70 procent. Od 2022 roku ten przepis nie obowiązuje: w szpitalu przysługuje 80 procent, tak samo jak w domu.
Regulamin wynagradzania albo układ zbiorowy mogą przewidywać wyrównanie do 100 procent ze środków pracodawcy. To świadczenie dodatkowe, nieuregulowane w ustawie.
Trzydzieści trzy dni, potem ZUS
Przez pierwsze 33 dni niezdolności w roku kalendarzowym wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca ze swoich środków. Od 34 dnia płaci ZUS, a świadczenie zmienia nazwę na zasiłek chorobowy.
Po ukończeniu 50 roku życia limit pracodawcy wynosi 14 dni, a od 15 dnia płaci ZUS. Niższy próg obowiązuje od roku następującego po tym, w którym pracownik skończył 50 lat, i ma zachęcać do zatrudniania osób starszych.
Limit liczy się łącznie w roku kalendarzowym, a nie na jedno zwolnienie. Trzy zwolnienia po 12 dni wyczerpują 33 dni pracodawcy jeszcze przed czwartym, więc czwarte trafia już do ZUS od pierwszego dnia.
Kwota za dzień jest w obu trybach identyczna. Zmiana płatnika nie zmienia wysokości świadczenia, zmienia tylko to, kto je przelewa i w jakim terminie.
Ile można chorować
Okres zasiłkowy wynosi 182 dni, a przy gruźlicy oraz przy chorobie przypadającej w okresie ciąży 270 dni. To limit na cały okres nieprzerwanej niezdolności, a nie na rok.
Od 2022 roku sumowanie jest surowsze. Do jednego okresu zasiłkowego wlicza się także przerwy krótsze niż 60 dni, niezależnie od tego, czy przyczyna była ta sama. Wcześniej różne schorzenia otwierały nowy okres.
Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego przysługuje świadczenie rehabilitacyjne, wypłacane do 12 miesięcy, w wysokości 90 procent podstawy przez pierwsze trzy miesiące i 75 procent przez pozostałe. Wymaga orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o rokowaniu odzyskania zdolności do pracy.
Prawo do zasiłku powstaje po okresie wyczekiwania: 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego przy ubezpieczeniu obowiązkowym i 90 dni przy dobrowolnym, czyli przy działalności gospodarczej i umowie zlecenia.
Najczęstsze błędy
- Liczenie 80 procent od pensji brutto zamiast od podstawy pomniejszonej o 13,71 procent składek. Zawyża wynik o mniej więcej jedną ósmą.
- Dzielenie podstawy przez liczbę dni danego miesiąca. Dzielnikiem jest zawsze 30.
- Liczenie tylko dni roboczych. Zasiłek przysługuje za dni kalendarzowe, razem z weekendami.
- Przyjmowanie, że pobyt w szpitalu obniża stawkę do 70 procent. Ten przepis przestał obowiązywać w 2022 roku.
- Traktowanie limitu 33 dni jako limitu na jedno zwolnienie. Limit obejmuje cały rok kalendarzowy łącznie.
- Zakładanie, że nowa choroba otwiera nowy okres zasiłkowy. Przerwa krótsza niż 60 dni nie przerywa liczenia.
Źródła
- Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, Internetowy System Aktów Prawnych
- Zasiłek chorobowy, zasady przyznawania i wysokość, Zakład Ubezpieczeń Społecznych
- Kodeks pracy, art. 92, wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, Internetowy System Aktów Prawnych
Kalkulator zasiłku chorobowego. Sprawdzono 5 września 2026.