Masz odłożoną kwotę i zastanawiasz się, czy wrzucić ją w kredyt. Ten kalkulator pokazuje, ile odsetek oszczędza jedna nadpłata i co dokładnie zyskujesz, zależnie od tego, czy poprosisz bank o niższą ratę, czy o krótszy okres. Poniżej znajdziesz wzory, przykład w złotych i zasady, według których banki rozliczają wcześniejszą spłatę w Polsce.
Co liczy ten kalkulator
Kalkulator porównuje dwa harmonogramy: ten, który obowiązuje dziś, oraz ten, który powstanie po wpłacie dodatkowej kwoty. Różnica w sumie odsetek jest Twoją oszczędnością.
Nadpłata działa natychmiast, bo obniża kapitał, a odsetki naliczane są właśnie od kapitału. Każda złotówka wpłacona ponad ratę usuwa wszystkie przyszłe odsetki, które ta złotówka wygenerowałaby do końca kredytu. Dlatego nadpłata na początku kredytu jest znacznie skuteczniejsza niż ta sama kwota wpłacona pod koniec.
Niższa rata czy krótszy okres
Po nadpłacie bank pyta, co zrobić z harmonogramem. Wybór ma duże znaczenie dla wyniku.
Skrócenie okresu zostawia ratę bez zmian i przesuwa datę ostatniej spłaty. To wariant tańszy, bo kapitał spłacasz szybciej i odsetki naliczają się przez mniej miesięcy.
Zmniejszenie raty zostawia datę końca bez zmian i obniża miesięczne obciążenie. Oszczędność na odsetkach jest mniejsza, ale zyskujesz przestrzeń w budżecie na każdy kolejny miesiąc.
Reguła jest prosta: jeśli Twój budżet znosi obecną ratę, wybierz skrócenie okresu. Jeśli rata jest napięta albo spodziewasz się spadku dochodów, wybierz jej obniżenie i traktuj tę różnicę jako bufor.
Wzory za wynikiem
Oba warianty wychodzą od tego samego salda po nadpłacie. Różnią się tym, którą wielkość traktują jako niewiadomą.
Wzór
Saldo po nadpłacie: P′ = P − N Niższa rata: R′ = P′ × [ r × (1 + r)^n ] / [ (1 + r)^n − 1 ] Krótszy okres: n′ = log( R / (R − P′ × r) ) / log(1 + r)
- P: saldo kredytu przed nadpłatą
- N: kwota nadpłaty
- R: dotychczasowa rata
- r: miesięczna stopa procentowa
- n: liczba rat pozostałych do końca
W wariancie z krótszym okresem rata pozostaje bez zmian, a szukamy nowej liczby rat. Wynik zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca.
Przykład: 200 000 zł na 6 lat przy 8 procent, nadpłata 50 000 zł
- 1.Dotychczasowa rata: 3 506,65 zł miesięcznie przy 72 pozostałych ratach.
- 2.Saldo po nadpłacie: 200 000 − 50 000 = 150 000 zł.
- 3.Wariant z niższą ratą: nowa rata dla 150 000 zł i 72 rat wynosi 2 629,99 zł.
- 4.Obniżenie raty: 3 506,65 − 2 629,99 = 876,66 zł miesięcznie.
- 5.Suma odsetek spada o 13 119,67 zł.
Nadpłata 50 000 zł obniża ratę o 876,66 zł i oszczędza 13 119,67 zł odsetek. Wariant ze skróceniem okresu dałby oszczędność wyższą, przy racie pozostawionej bez zmian.
Kiedy nadpłata się opłaca
Nadpłata to inwestycja o pewnej stopie zwrotu równej oprocentowaniu kredytu, i to zwrocie wolnym od podatku. Kredyt przy 8 procentach nadpłacony daje efekt taki, jak inwestycja przynosząca 8 procent netto. Aby pobić to lokatą, musiałbyś znaleźć oprocentowanie brutto około 9,9 procent, bo podatek Belki zabiera 19 procent.
Dlatego przy dzisiejszych stopach nadpłata kredytu hipotecznego wygrywa z lokatą niemal zawsze. Przegrywa tylko z inwestycjami o wyższej oczekiwanej stopie zwrotu, które jednak nie dają pewności.
Są jednak dwa przypadki, w których nadpłata powinna poczekać. Pierwszy: nie masz poduszki finansowej. Pieniądze wpłacone do banku przestają być dostępne, a utrata pracy bez rezerwy jest groźniejsza niż kilka tysięcy odsetek. Drugi: masz droższy dług, na przykład kartę kredytową albo pożyczkę gotówkową. Zawsze spłacaj najdroższe zobowiązanie jako pierwsze.
Wcześniejsza spłata według polskiego prawa
Prawo do wcześniejszej spłaty kredytu jest ustawowe i bank nie może go wyłączyć. Może natomiast, w określonych granicach, pobrać rekompensatę.
Przy kredycie hipotecznym ze zmiennym oprocentowaniem bank może pobrać rekompensatę wyłącznie w ciągu pierwszych trzech lat od zawarcia umowy, a jej wysokość nie może przekroczyć 3 procent spłacanej kwoty ani odsetek, które przypadałyby za rok. Po trzech latach nadpłata jest bezpłatna.
Przy kredycie ze stałym oprocentowaniem zasady są inne i bank może zastrzec rekompensatę przez cały okres obowiązywania stałej stopy. Sprawdź umowę przed wpłatą.
Zgłoś nadpłatę bankowi na piśmie i wskaż, czego oczekujesz: skrócenia okresu czy obniżenia raty. Bez takiej dyspozycji część banków domyślnie obniża ratę, czyli wybiera wariant tańszy dla siebie.
Czego kalkulator nie liczy
Wynik obejmuje kapitał i odsetki przy niezmienionym oprocentowaniu. Rzeczywistość dokłada kilka pozycji.
- Rekompensatę za wcześniejszą spłatę, jeśli umowa ją przewiduje i termin jeszcze nie minął.
- Zmiany stawki referencyjnej przy kredycie na zmienną stopę.
- Ubezpieczenia powiązane z kredytem, których składka bywa liczona od salda.
- Utracone korzyści z alternatywnego użycia tych pieniędzy.
Najczęstsze błędy
- Nadpłata przed zbudowaniem poduszki finansowej. Pieniędzy wpłaconych do banku nie da się wycofać.
- Nadpłata kredytu hipotecznego przy jednoczesnym zadłużeniu na karcie kredytowej, która kosztuje wielokrotnie więcej.
- Brak pisemnej dyspozycji przy wpłacie. Bank może domyślnie obniżyć ratę zamiast skrócić okres.
- Pominięcie rekompensaty za wcześniejszą spłatę w pierwszych trzech latach umowy na zmienną stopę.
- Porównywanie oszczędności z zyskiem z lokaty brutto. Nadpłata daje zwrot wolny od podatku, więc lokata musi być o około jedną czwartą wyżej oprocentowana.
Źródła
- Ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego, art. 39 i 40, Internetowy System Aktów Prawnych
- Ustawa o kredycie konsumenckim, Internetowy System Aktów Prawnych
- Wcześniejsza spłata kredytu, poradnik dla konsumentów, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Kalkulator jednorazowej nadpłaty kredytu. Sprawdzono 26 sierpnia 2026.