Kalkulator odsetek ustawowych

Kalkulator podaje kwotę odsetek za wskazaną liczbę dni zwłoki, sumę do zapłaty oraz koszt każdego kolejnego dnia.

Rodzaj odsetek wybierasz sam, bo wynika on z podstawy prawnej roszczenia, a nie z wysokości długu. Ta sama zaległość 10 000 zł przez 100 dni kosztuje 253,42 zł między osobami prywatnymi i 376,71 zł między firmami.

Wszystkie cztery stawki są pochodną jednej liczby: stopy referencyjnej NBP. Ustawa dodaje do niej marżę. Odsetki kapitałowe, za opóźnienie i maksymalne zmieniają się w dniu, w którym zmienia się stopa referencyjna, bez nowelizacji przepisów.

Odsetki w transakcjach handlowych działają inaczej. Liczy się je od stopy referencyjnej z pierwszego dnia półrocza, a Minister Finansów ogłasza ich wysokość w obwieszczeniu na całe półrocze. Zmiana stopy w trakcie półrocza nie zmienia ich do 1 stycznia albo 1 lipca.

Odsetki za opóźnienie należą się z mocy prawa. Wierzyciel nie musi wykazywać, że poniósł szkodę, ani że dług był dla niego dotkliwy. Nie musi ich też zastrzegać w umowie: milczenie umowy oznacza stawkę ustawową, a nie brak odsetek.

Bieg zaczyna się dzień po terminie zapłaty. Jeśli termin przypada w sobotę albo w dzień ustawowo wolny, przesuwa się na najbliższy dzień roboczy, i dopiero od dnia po nim liczy się zwłokę.

Gdy strony nie umówiły terminu, świadczenie staje się wymagalne niezwłocznie po wezwaniu do zapłaty. Wtedy to wezwanie, a nie faktura, wyznacza moment, od którego liczy się odsetki.

Odsetki od zaległych odsetek są co do zasady zakazane. Art. 482 Kodeksu cywilnego dopuszcza je dopiero po wytoczeniu powództwa o te odsetki albo na podstawie umowy zawartej już po powstaniu zaległości.

Odsetki przedawniają się jako świadczenie okresowe, po trzech latach, niezależnie od tego, ile lat ma roszczenie główne. Dług z faktury sprzed pięciu lat może być wciąż wymagalny, a odsetki za dwa najstarsze lata już nie.

Koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Roszczenie wymagalne w marcu 2023 roku przedawnia się 31 grudnia 2026 roku, a nie w marcu.

Przedawnienie roszczenia głównego pociąga za sobą przedawnienie odsetek, także tych, które same jeszcze by się nie przedawniły. Odsetki nie żyją dłużej niż należność, od której biegną.

Bieg przedawnienia przerywa każda czynność przed sądem zmierzająca do dochodzenia roszczenia oraz uznanie długu przez dłużnika. Po przerwaniu termin biegnie od nowa, w pełnej długości.

Ten kalkulator stosuje jedną stawkę do całego okresu. Przy zwłoce krótszej niż kilka miesięcy jest to dokładne, bo Rada Polityki Pieniężnej zmienia stopy rzadko.

Przy dłuższej zwłoce, obejmującej zmianę stóp, sąd liczy odsetki odcinkami: osobno dla każdego okresu obowiązywania danej stawki, a wyniki sumuje. Ostatnia zmiana nastąpiła 5 marca 2026 roku, gdy stopa referencyjna spadła z 4 na 3,75 procent.

W obrocie między firmami dochodzi jeszcze jedno uprawnienie. Wierzyciel może żądać zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, w wysokości od 40 do 100 euro, zależnie od kwoty długu, bez wykazywania rzeczywistych kosztów. Ta kwota nie zależy od długości zwłoki.