Detaliczne obligacje skarbowe są jedynym powszechnie dostępnym instrumentem w złotym, który gwarantuje dodatnią stopę realną. Indeksowane serie płacą inflację powiększoną o stałą marżę, więc rosnąca inflacja podnosi kupon zamiast zjadać oszczędności. Ta jedna cecha odróżnia je od lokaty i decyduje o wyniku przy dłuższym horyzoncie.
Co liczy ten kalkulator
Kalkulator prowadzi zakup przez cały okres do wykupu, rok po roku, stosując stawkę pierwszego roku, a potem indeksację. Podaje odsetki brutto, podatek Belki i kwotę wypłaty.
Obejmuje trzy serie z oferty na wrzesień 2026 roku: trzyletnie TOS o stałym oprocentowaniu, czteroletnie COI wypłacające odsetki co roku i dziesięcioletnie EDO z kapitalizacją. To one odpowiadają za większość sprzedaży detalicznej.
Inflację podajesz sam, bo nikt jej nie zna. Wynik jest scenariuszem przy założonym poziomie, a nie prognozą.
Trzy serie, trzy różne mechanizmy
Serie różnią się nie tylko okresem. Różnią się tym, czy oprocentowanie jest stałe, czy indeksowane, i czy odsetki dopisują się do kapitału, czy trafiają na rachunek.
Oferta na wrzesień 2026 roku
- TOS, 3 lata: stałe 4,40 procent przez cały okres, kapitalizacja roczna. Chroni przed spadkiem stóp, nie chroni przed inflacją.
- COI, 4 lata: pierwszy rok 4,75 procent, potem inflacja plus 1,5 punktu. Odsetki wypłacane co roku, więc nic się nie składa.
- EDO, 10 lat: pierwszy rok 5,35 procent, potem inflacja plus 2 punkty. Kapitalizacja roczna, podatek dopiero przy wykupie.
- ROS i ROD: wersje rodzinne dla beneficjentów programu 800 plus, z wyższą marżą, odpowiednio 2 i 2,5 punktu.
Wzór
Rok 1: oprocentowanie stałe z listu emisyjnego Rok 2 i dalej: inflacja + marża serii (COI 1,5 p.p., EDO 2,0 p.p.) Z kapitalizacją (TOS, EDO): kapitał = kapitał × (1 + stopa) Bez kapitalizacji (COI): odsetki = kapitał początkowy × stopa Podatek = odsetki × 19%, liczony wyłącznie od odsetek
- inflacja: wskaźnik cen towarów i usług ogłaszany przez GUS
- marża: stała przez cały okres życia obligacji, zapisana w liście emisyjnym
- kapitał: 100 zł za jedną obligację
Oprocentowanie pierwszego roku zmienia się co miesiąc wraz z nową emisją. Marża jest stała i to ona decyduje o wyniku długoterminowym.
Przykład: 10 000 zł, inflacja 3,5 procent
- 1.TOS przez 3 lata po 4,40 procent z kapitalizacją: 11 378,93 zł brutto.
- 2.COI przez 4 lata, 4,75 procent i trzy razy po 5 procent, bez składania: 1 975 zł odsetek.
- 3.EDO przez 10 lat, 5,35 procent i dziewięć razy po 5,5 procent z kapitalizacją: 7 057,16 zł odsetek.
- 4.Podatek od EDO: 7 057,16 × 19% = 1 340,86 zł.
EDO wypłaca 15 716,30 zł na rękę z 10 000 zł, czyli 57 procent zysku netto przez dziesięć lat. Procent składany odpowiada za większość tej kwoty.
Dlaczego kapitalizacja tak zmienia wynik
Przy COI odsetki trafiają co roku na rachunek, a podstawą naliczania pozostaje pierwotne 10 000 zł. Cztery lata dają 1 975 zł, czyli prostą sumę czterech kuponów.
Przy EDO odsetki dopisuje się do kapitału, więc w drugim roku pracuje już 10 535 zł, w trzecim ponad 11 100 zł i tak dalej. Po dziesięciu latach efekt składania odpowiada za blisko jedną czwartą całych odsetek.
Dochodzi drugi, mniej widoczny efekt: przy EDO podatek płacisz dopiero przy wykupie, więc przez dziesięć lat pracuje także kwota, która przy corocznym opodatkowaniu trafiłaby do urzędu. To odroczenie podatku jest realną częścią przewagi tej serii.
COI ma za to zaletę, której EDO nie da: coroczny przepływ gotówki. Dla kogoś, kto chce żyć z odsetek, jest to argument rozstrzygający, a nie detal.
Wcześniejszy wykup i bezpieczeństwo kapitału
Obligacji nie trzeba trzymać do końca. Dyspozycję przedterminowego wykupu można złożyć w każdej chwili, a pieniądze wracają w ciągu kilku dni roboczych.
Kosztuje to opłatę: 0,70 zł od jednej obligacji przy COI i 2 zł przy EDO. Kluczowe zastrzeżenie brzmi, że opłata nie może przekroczyć narosłych odsetek. Kapitał jest więc nienaruszalny nawet przy wyjściu po miesiącu.
To odróżnia obligacje detaliczne od obligacji notowanych na giełdzie, gdzie wzrost stóp obniża cenę rynkową i sprzedaż przed terminem może oznaczać stratę na kapitale.
Za obligacje odpowiada Skarb Państwa całym majątkiem. Nie obejmuje ich Bankowy Fundusz Gwarancyjny, ale nie jest to wada: gwarancja państwa jest szersza niż limit 100 000 euro chroniący lokaty bankowe.
Obligacje kontra lokata i konto IKE
Lokata bankowa ma stałe oprocentowanie znane z góry i dlatego przegrywa dokładnie wtedy, kiedy najbardziej boli: przy skoku inflacji. W latach 2021 i 2022 realna stopa zwrotu z lokat była głęboko ujemna, podczas gdy obligacje indeksowane utrzymały dodatnią marżę.
Odwrotnie działa to przy inflacji spadającej. Gdy inflacja wynosi 2 procent, EDO płaci 4 procent, a lokata z dobrym oprocentowaniem może dać więcej. Obligacje indeksowane to ubezpieczenie od inflacji, a nie sposób na najwyższy nominalny kupon.
Zakup przez konto IKE-Obligacje znosi podatek Belki przy wypłacie po 60 roku życia i po spełnieniu warunku wpłat w co najmniej pięciu latach. Przy dziesięcioletnim EDO oszczędza to całe 19 procent od odsetek, czyli 1 341 zł od każdych 10 000 zł w przykładzie wyżej. Limit wpłat na IKE w 2026 roku wynosi 28 260 zł.
Jedna obligacja kosztuje 100 zł, więc próg wejścia jest niski, a kwota musi być wielokrotnością setki. Sprzedaż prowadzi PKO Bank Polski i Bank Pekao, przez internet, telefon i w oddziałach.
Najczęstsze błędy
- Porównywanie oprocentowania pierwszego roku między seriami. To stawka promocyjna na jeden rok, a o wyniku decyduje marża ponad inflację.
- Zakładanie kapitalizacji przy COI. Ta seria wypłaca odsetki co roku, więc nic się nie składa.
- Liczenie podatku Belki od całej wypłaty. Podatek dotyczy wyłącznie odsetek, nigdy zainwestowanego kapitału.
- Obawa przed utratą kapitału przy wcześniejszym wykupie. Opłata nie może przekroczyć narosłych odsetek.
- Traktowanie obligacji indeksowanych jak sposobu na najwyższy kupon. Przy niskiej inflacji lokata bywa lepsza.
- Kupowanie obligacji długoterminowych poza IKE przy horyzoncie emerytalnym. Zwolnienie z podatku Belki jest warte 19 procent odsetek.
Źródła
- Obligacje skarbowe, oferta i listy emisyjne, Ministerstwo Finansów
- Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych, Główny Urząd Statystyczny
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30a, Internetowy System Aktów Prawnych
Kalkulator obligacji skarbowych. Sprawdzono 5 września 2026. Stawki i przepisy obowiązujące od 1 września 2026.