Przejście z etatu na własną działalność potrafi podnieść kwotę na koncie, ale nie zawsze i nie o tyle, ile obiecuje pierwsza kalkulacja. Ten kalkulator zestawia wynagrodzenie netto z umowy o pracę z kwotą, która zostaje po ZUS, składce zdrowotnej i podatku przy fakturze B2B. Poniżej znajdziesz obie ścieżki obliczeń, przykład w złotych i listę rzeczy, których pieniądze nie obejmują.
Co liczy ten kalkulator
Kalkulator prowadzi dwie równoległe kalkulacje od tej samej kwoty miesięcznej. Po stronie umowy o pracę traktuje ją jako wynagrodzenie brutto i odejmuje składki społeczne, składkę zdrowotną oraz zaliczkę na podatek. Po stronie B2B traktuje ją jako kwotę netto na fakturze i odejmuje ZUS przedsiębiorcy, składkę zdrowotną i podatek według wybranej formy opodatkowania.
Wynik pokazuje obie kwoty na rękę oraz różnicę między nimi, wraz z rozbiciem na poszczególne obciążenia. Rozbicie jest istotne, bo pokazuje, gdzie dokładnie powstaje różnica, a ta bywa gdzie indziej, niż się spodziewamy.
To porównanie samych przepływów pieniężnych. Nie wycenia świadczeń, urlopu ani stabilności zatrudnienia, o czym niżej.
Jak liczy się netto na umowie o pracę
Od wynagrodzenia brutto potrącane są najpierw składki społeczne finansowane przez pracownika: emerytalna 9,76 procent, rentowa 1,5 procent i chorobowa 2,45 procent, łącznie 13,71 procent. To, co zostaje, jest podstawą wymiaru składki zdrowotnej.
Składka zdrowotna wynosi 9 procent tej podstawy i od 2022 roku nie podlega odliczeniu od podatku. To zmiana, która obniżyła wynagrodzenia netto i którą nadal pomijają starsze kalkulatory.
Zaliczka na podatek liczona jest od podstawy pomniejszonej o koszty uzyskania przychodu. Stawka wynosi 12 procent do progu 120 000 zł rocznie i 32 procent powyżej. Podatek pomniejsza kwota zmniejszająca, wynosząca 3 600 zł rocznie, czyli 300 zł miesięcznie, o ile złożyłeś pracodawcy PIT-2.
Koszty uzyskania przychodu mają trzy warianty: standardowe 250 zł miesięcznie, podwyższone 300 zł dla dojeżdżających spoza miejscowości pracy oraz autorskie 50 procent przychodu, dostępne przy przenoszeniu praw autorskich i ograniczone rocznym limitem. Autorskie koszty potrafią obniżyć podatek o kilkaset złotych miesięcznie.
Jak liczy się netto na B2B
Po stronie działalności obciążenia są inne co do charakteru. ZUS przedsiębiorcy jest kwotą stałą, niezależną od przychodu, więc przy wysokich stawkach waży mało, a przy niskich potrafi zjeść całą przewagę.
Warianty ZUS w kalkulatorze
- Ulga na start: przez pierwsze 6 miesięcy płacisz wyłącznie składkę zdrowotną, bez składek społecznych. To nie jest okres składkowy do emerytury.
- Preferencyjny ZUS: przez kolejne 24 miesiące składki społeczne liczone od 30 procent minimalnego wynagrodzenia.
- Pełny ZUS: po wykorzystaniu ulg, składki liczone od 60 procent przeciętnego wynagrodzenia.
- Chorobowe jest dla przedsiębiorcy dobrowolne. Bez niego nie masz prawa do zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego.
Forma opodatkowania i składka zdrowotna
Wybór formy opodatkowania rozstrzyga o dwóch rzeczach naraz: o podatku i o składce zdrowotnej. Od 2022 roku te dwie sprawy są ze sobą powiązane, co czyni wybór trudniejszym niż wcześniej.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych opodatkowuje przychód, bez odliczania kosztów. Dla usług informatycznych typowa stawka to 12 procent, dla wielu innych usług 15 lub 8,5 procent. Składka zdrowotna przy ryczałcie jest kwotą zryczałtowaną, zależną od progu rocznego przychodu, co przy wysokich przychodach czyni ryczałt bardzo korzystnym.
Podatek liniowy to 19 procent od dochodu, czyli od przychodu pomniejszonego o koszty. Ma sens, gdy masz realne koszty firmowe. Składka zdrowotna wynosi 4,9 procent dochodu i podlega odliczeniu do rocznego limitu.
Skala podatkowa, czyli 12 i 32 procent, daje kwotę zmniejszającą podatek i możliwość rozliczenia z małżonkiem oraz ulg, ale składka zdrowotna wynosi 9 procent dochodu i nie podlega odliczeniu. Przy wyższych dochodach ta kombinacja jest zwykle najdroższa.
Formę opodatkowania wybiera się na cały rok, ze zmianą możliwą do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszego przychodu. To decyzja, z którą zostajesz na dwanaście miesięcy.
Przykład liczbowy
Poniżej porównanie przy 12 000 zł, potraktowanych jako brutto na etacie i jako kwota netto na fakturze.
Wzór
UoP: Netto = B − 0,1371 × B − 0,09 × (B − 0,1371 × B) − PIT PIT: [ (B − ZUS − KUP) × 12 × stawka − 3 600 ] / 12 B2B: Netto = F − ZUS − Zdrowotna − Podatek
- B: wynagrodzenie brutto na umowie o pracę
- F: kwota netto na fakturze
- KUP: koszty uzyskania przychodu
- 3 600 zł: roczna kwota zmniejszająca podatek, czyli 30 000 zł kwoty wolnej razy 12 procent
Kwota zmniejszająca podatek to 3 600 zł rocznie, a nie 30 000 zł. Kwota wolna 30 000 zł dotyczy dochodu, nie samego podatku. Pomylenie tych dwóch liczb zeruje PIT i zawyża wynagrodzenie netto o kilkaset złotych miesięcznie.
Przykład: 12 000 zł, ryczałt 12 procent, ZUS preferencyjny, KUP autorskie 50 procent
- 1.UoP: składki społeczne 13,71 procent z 12 000 = 1 645,20 zł.
- 2.UoP: podstawa zdrowotnej 10 354,80 zł, składka 9 procent = 931,93 zł.
- 3.UoP: koszty autorskie 50 procent podstawy = 5 177,40 zł.
- 4.UoP: PIT rocznie (10 354,80 − 5 177,40) × 12 × 12% − 3 600 = 3 855,46 zł, czyli 321,29 zł miesięcznie.
- 5.UoP na rękę: 12 000 − 1 645,20 − 931,93 − 321,29 = 9 101,58 zł.
- 6.B2B: ZUS preferencyjny z chorobowym 442,90 zł, zdrowotna i ryczałt 12 procent od przychodu.
Na rękę: 9 101,58 zł na etacie wobec 9 347,67 zł na B2B. Różnica 246,09 zł miesięcznie na korzyść działalności, czyli około 2 953 zł rocznie. To mniej, niż zwykle się zakłada.
Czego pieniądze nie obejmują
Różnica kilkuset złotych wygląda inaczej, gdy dopisze się do niej rzeczy, które etat daje w cenie, a działalność wymaga kupić albo pokryć samodzielnie.
- Urlop wypoczynkowy: 20 lub 26 dni płatnych. Na B2B dzień bez faktury to dzień bez przychodu, co przy 20 dniach odpowiada około 8 procentom rocznego wynagrodzenia.
- Zasiłek chorobowy przysługuje tylko przy opłacanym dobrowolnym chorobowym, po okresie wyczekiwania.
- Ochrona przed zwolnieniem i okres wypowiedzenia. Umowa B2B zwykle przewiduje krótkie wypowiedzenie albo żadne.
- Księgowość, która na działalności jest stałym kosztem miesięcznym.
- Odpowiedzialność za wykonaną pracę, na etacie ograniczona przepisami, na B2B określona umową.
- Niższe składki emerytalne przy preferencyjnym ZUS oznaczają niższą przyszłą emeryturę.
Ryzyko pozornej działalności
Jeżeli pracujesz dla jednego zleceniodawcy, w jego godzinach, pod jego kierownictwem i w jego siedzibie, umowa B2B może zostać zakwestionowana jako ukryty stosunek pracy.
Skutki obciążają obie strony, ale przede wszystkim zleceniodawcę: zaległe składki i zaliczki wraz z odsetkami, liczone wstecz. Dla Ciebie oznacza to również przeliczenie rozliczeń podatkowych.
Kodeks pracy wprost stanowi, że o istnieniu stosunku pracy decyduje sposób wykonywania pracy, a nie nazwa umowy. Sama zgoda obu stron na formę B2B nie wyłącza tej oceny.
Najczęstsze błędy
- Porównywanie kwoty brutto z etatu z kwotą brutto na fakturze. To dwie różne wielkości i porównanie nic nie znaczy.
- Pomijanie tego, że ulga na start i preferencyjny ZUS trwają łącznie 30 miesięcy. Potem koszt rośnie o ponad tysiąc złotych miesięcznie.
- Zapominanie o kosztach księgowości, urlopu i przerw chorobowych przy porównywaniu kwot na rękę.
- Wybór skali podatkowej przy wysokim dochodzie. Składka zdrowotna 9 procent bez odliczenia czyni ją zwykle najdroższą opcją.
- Rezygnacja z dobrowolnego chorobowego bez zbudowania rezerwy na czas choroby.
Źródła
- Składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorców, ulga na start i preferencyjne składki, Zakład Ubezpieczeń Społecznych
- Formy opodatkowania działalności gospodarczej, Portal podatkowy Ministerstwa Finansów
- Kodeks pracy, art. 22 paragraf 1 i 1 z indeksem 1, Internetowy System Aktów Prawnych
Kalkulator B2B vs UoP. Sprawdzono 26 sierpnia 2026. Stawki i przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2025.
