Odprawa ma trzy progi i jeden limit, i to limit zaskakuje najczęściej. Niezależnie od stażu i od pensji nie może przekroczyć piętnastokrotności minimalnego wynagrodzenia, czyli 72 090 zł w 2026 roku. Przy pensji 30 000 zł i piętnastu latach pracy trzy pensje wynosiłyby 90 000 zł, a ustawa zatrzymuje wypłatę na 72 090 zł. Ten kalkulator liczy oba warianty, żeby różnica była widoczna.
Co liczy ten kalkulator
Kalkulator przypisuje staż do jednego z trzech progów, mnoży przez wynagrodzenie i stosuje limit ustawowy. Pokazuje też kwotę sprzed limitu, żeby było widać, ile odcina.
Chodzi o odprawę z ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, potocznie zwanej ustawą o zwolnieniach grupowych. To nie jest odprawa emerytalna ani pośmiertna, które mają własne podstawy i własne kwoty.
Trzy progi i granice między nimi
Progi są proste, ale ich granice bywają źle odczytywane, a różnica to jedna cała pensja.
Wysokość odprawy według art. 8
- Staż krótszy niż 2 lata: jedno wynagrodzenie miesięczne.
- Staż od 2 do 8 lat: dwa wynagrodzenia. Oba te progi należą do tego przedziału.
- Staż ponad 8 lat: trzy wynagrodzenia.
- Limit wspólny dla wszystkich progów: piętnastokrotność minimalnego wynagrodzenia z dnia rozwiązania umowy.
Wzór
Odprawa = min(wynagrodzenie × krotność; 15 × minimalne wynagrodzenie) Limit w 2026 roku: 15 × 4 806 = 72 090 zł 8 000 zł, staż 5 lat: 8 000 × 2 = 16 000 zł 8 000 zł, staż 10 lat: 8 000 × 3 = 24 000 zł 30 000 zł, staż 10 lat: 30 000 × 3 = 90 000 → 72 090 zł
- wynagrodzenie: liczone jak ekwiwalent za urlop, więc ze składnikami zmiennymi
- krotność: 1, 2 albo 3, zależnie od stażu u tego pracodawcy
- minimalne wynagrodzenie: 4 806 zł od 1 stycznia 2026 roku
Staż równy dokładnie 8 lat daje dwie pensje, a nie trzy. Ustawa mówi "od 2 do 8 lat" i "ponad 8 lat".
Przykład: pensja 30 000 zł, staż 10 lat
- 1.Staż ponad 8 lat, więc krotność wynosi 3.
- 2.Odprawa przed limitem: 30 000 × 3 = 90 000 zł.
- 3.Limit ustawowy: 15 × 4 806 = 72 090 zł.
- 4.Wypłata: 72 090 zł, czyli o 17 910 zł mniej.
Limit zaczyna działać przy wynagrodzeniu powyżej 24 030 zł dla trzech pensji, 36 045 zł dla dwóch i 72 090 zł dla jednej.
Komu przysługuje i kiedy
Dwa warunki muszą być spełnione łącznie. Pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób, a przyczyna rozwiązania umowy nie dotyczy pracownika. U pracodawcy zatrudniającego dziewiętnaście osób odprawa nie przysługuje, choćby zwolnienie było czysto ekonomiczne.
Przyczyna niedotycząca pracownika to likwidacja stanowiska, zmiany organizacyjne, ograniczenie produkcji albo trudności finansowe. Zwolnienie za nieprzydatność, za naruszenie obowiązków albo za długotrwałą nieobecność odprawy nie daje.
Tryb rozwiązania nie ma znaczenia. Odprawa należy się także przy porozumieniu stron, jeśli to przyczyny leżące po stronie pracodawcy były wyłącznym powodem jego zawarcia. Warto, by ta przyczyna została wpisana do porozumienia, bo w razie sporu jej wykazanie obciąża pracownika.
Odprawa przysługuje raz i niezależnie od tego, czy pracownik znalazł już nową pracę. Nie zmniejsza jej też prawo do zasiłku dla bezrobotnych, choć wypłata odprawy przesuwa moment, od którego zasiłek zaczyna przysługiwać.
Jak liczyć staż i jaką pensję przyjąć
Staż liczy się u tego pracodawcy, a nie w całej karierze. Sumuje się wszystkie okresy zatrudnienia, także przedzielone przerwami, i dolicza okres wypowiedzenia. Przy przejściu zakładu pracy na nowego właściciela staż u poprzednika wlicza się w całości.
Podstawą nie jest pensja zasadnicza z umowy, tylko wynagrodzenie liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. Wchodzą do niej składniki zmienne: premie, prowizje i dodatki, uśrednione z ostatnich trzech miesięcy dla składników miesięcznych i z dwunastu dla dłuższych okresów.
Przy wynagrodzeniu prowizyjnym różnica bywa duża. Handlowiec z podstawą 5 000 zł i prowizją średnio 4 000 zł ma podstawę odprawy 9 000 zł, a nie 5 000 zł. Wpisz w kalkulator pełną kwotę, a nie samą podstawę z umowy.
Podatek, składki i inne odprawy
Odprawa jest opodatkowana według skali i podlega składce zdrowotnej 9 procent, ale nie podlega składkom społecznym. Nie jest bowiem wynagrodzeniem za pracę, tylko świadczeniem związanym z rozwiązaniem stosunku pracy. Na rękę zostaje więc więcej niż z pensji o tej samej kwocie brutto.
Limit piętnastu minimalnych wynagrodzeń dotyczy wyłącznie odprawy ustawowej. Układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania albo indywidualne porozumienie mogą przewidywać kwotę wyższą i wtedy limit ich nie ogranicza. Wyższa odprawa umowna wypiera ustawową, a nie sumuje się z nią.
Osobną instytucją jest odprawa emerytalna i rentowa z art. 92 indeks 1 Kodeksu pracy, w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, przysługująca przy przejściu na emeryturę albo rentę. Można otrzymać obie, jeśli obie przesłanki zostaną spełnione, bo mają różne podstawy prawne i różne cele.
Najczęstsze błędy
- Liczenie stażu z całej kariery zawodowej zamiast u tego jednego pracodawcy.
- Przypisywanie stażu równego dokładnie 8 lat do progu trzech pensji. Ten próg zaczyna się dopiero powyżej ośmiu lat.
- Pominięcie limitu piętnastu minimalnych wynagrodzeń przy wysokich pensjach.
- Przyjmowanie do podstawy samej pensji zasadniczej, bez premii i prowizji.
- Zakładanie, że porozumienie stron wyklucza odprawę. Decyduje przyczyna, a nie tryb rozwiązania umowy.
- Oczekiwanie odprawy u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 osób. Ustawa go nie obejmuje.
Źródła
- Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, Internetowy System Aktów Prawnych
- Kodeks pracy, Internetowy System Aktów Prawnych
- Minimalne wynagrodzenie za pracę, Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, gov.pl
Kalkulator odprawy. Sprawdzono 5 września 2026. Stawki i przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2026.